Anasayfa    Arkeoloji      Çakallar'daki İzlerin Sahipleri

Çakallar'daki İzlerin Sahipleri



Manisa'da 1954-1960 yılları arasında inşa edilen Demirköprü Barajı inşaatı Anadolu arkeolojisinde büyük bir keşfe sahne olmuştu. Barajın toprak gövde dolgusu için malzeme getiren ve yöreden boş dönmek istemeyen kamyonlar Salihli-Turgutlu civarındaki briket fabrikalarına volkanik kökenli bu araziden cüruf taşırdı. Yükseklikleri 40 metreyi bulan cüruf yığınları yöredeki ocaklarda işleniyor ve iyi gelir sağlıyordu. Bu çalışmalar sırasında dozerlerin açtığı bir yamaçta ayak izlerine rastlandı. Dönemin MTA çalışanlarının duyarlı girişimleri sayesinde Çakallar Tepesi adı verilen yerdeki izler 1969'da kamuoyuna duyuruldu.

 
 Kaya resimleri Demirköprü Baraj Gölü'ne bakan Yeni Sindel köyü yakınlarında bir vadide bulunuyor.
Islak bir tüf zemin üzerindeki ayak izleri hafif volkan patlamalarıyla çevreye savrulan ince küller üzerinde yürüyen insanlara aitti. İlk bulundukları yıllarda 200 civarında olduğu kaydedilen izlerin 60 tanesi Ankara'daki Tabiat Tarihi Müzesi'ne, birer tanesi Manisa Müzesi ve Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi'ne götürülürken günümüzde yerinde 12 ayak izi bulunuyor; bir kısmının ise yurtdışına kaçırıldığı söyleniyor.
Farklı boyutlardaki ayak izlerinden yetişkinlere ait olanlar tepeden ovaya doğru inerken, bir çocuk aksi istikamete yönelmişti. Yürüyüş sırasında baston benzeri bir nesnenin kullanıldığını düşündüren izler, bazı yayınlarda anlatıldığının aksine, volkanik bir patlamadan kaçan bireyler değil normal adımlarla yürüyen insanlara aitti. Ayak izlerinin yanında hayvanlara ait izler de saptandı.
İzler keşfedildikten sonra tartışılan ilk konu hangi tarihe ve kimlere ait olduklarıydı. Prof. Dr. İlhan Kayan jeomorfolojik incelemeler ve radyometrik değerlendirmelere dayanarak izlerin kesin olmamakla birlikte en fazla 10-12 bin yıl önceye ait olabileceklerini öngörüyor. Çakallar fosil ayak izlerini bırakan insanların nerede yaşadıkları ya da nereye sığındıklarına ilişkin ilk çalışmalar ise 2007'de bölgede yapılan bir araştırma gezisi ile başladı. 2008'de devam ettiğimiz çalışmalarda ilk adım olarak Yeni Sindel köyü sakinleriyle görüşüldü ve bu izlerin sahibi insanların çevrede başka kalıntılar da bırakabilecekleri anlatılıp bildiklerini bizlerle paylaşmaları istendi. Muhtarın yönlendirmesi üzerine ekibimiz bir köylü ile köyün yaklaşık 700 metre batısındaki Sarıkaya mevkiine gittiğinde Manisa bölgesinin bilinen ilk kaya resmiyle karşılaştı.


Tarihöncesinde kaya resimleri yağmur ve güneşten etkilenmeyen yerlere yapılıyordu. Figürlerin bulunduğu Yeni Sindel köyü, Sarıkaya mevkiinde de yer seçimi, resimleri yapanların bu kaygıyı taşıdıklarına işaret ediyor.
Kaya resimlerinin yapılacağı alan için bir dere yatağının yamacı, sulak ve korunaklı bir arazi seçilmişti. Ovadan 86 metre yükseklikteki arazide bulunan kaya sığınağının üst kayasının alt yüzeyinde kırmızı ve vişneçürüğü renkte boya kullanılarak yapılan figürlerden ilk bakışta üç el resmi ayırt edilebiliyor. Bunların dışında içi noktalarla doldurulmuş dairesel bir motif ve hemen altında bir kuşağa ait izler görülüyor. Bir yanardağı andıran bu izler çıplak gözle tam olarak seçilemiyor. Bu resmin altında, resmedilen alanın sınırlarını belirleyen, kalın çizgiler ile üç dikdörtgen bulunuyor ve yine iyice silikleşmiş vişneçürüğü renginde başka bir çizime ait izler görülüyor.
Yöre halkı resimlere ilişkili folklorik bir inanca sahip. Uzun yıllar önce eşkıyalar tarafından öldürülen bir erkeğin, ölmeden önce eliyle kayaya tutunduğu ve kanlı ellerinden bu izlerin oluştuğunu düşünüyorlar. Böyle üzücü bir olayın kendi topraklarında meydana gelmesinden duydukları üzüntüyü de eklemeden edemiyorlar. Resmin yer aldığı kayaya verilen Kanlıtaş ismi de bu anlatıdan kaynaklanıyor.
Anadolu'da Kars, Hakkari, Adıyaman ve Antalya çevresindeki kaya resimleri dışında Batı Anadolu'da kaya resimleriyle ilişkili en önemli tespitler Alman Arkeolog Anneliese Peshlow tarafından Bafa Gölü çevresinde, Beşparmak Dağları'ndan biliniyor. Bir diğer keşif ise Ödemiş Konaklı Beldesi yakınlarındaki Soğukluk Deresi mevkiinde bulunan insan figürleri. Kanlıtaş kaya resmi Beşparmak Dağları'ndaki Göktepe (Söğütözü) ve Kavalan resimlerinden bilinen eller dışında diğerleriyle betimleme açısından benzerlik taşımıyor.
Çakallar ayak izleriyle Kanlıtaş kaya resmi birlikte değerlendirildiğinde akla hemen ayak izlerinin sahipleriyle resimleri çizen insanların aynı dönemde yaşamış olabilecekleri düşüncesi geliyor. Resimlerin genel özellikleri tarihöncesi dönemlerde yapıldığını, dolayısı ile çağdaş olabileceklerini kanıtlamaktaysa da henüz ayrıntılı bir sonuca varmak mümkün değil. Bu amaçla kullanılan boyaların analizi ya da sığınağın bulunduğu alanda kazı yapılması gerekiyor. Gelecek yıllarda sürdürülmesi planlanan çalışmalar, çevrede varlığını bildiğimiz çok sayıdaki kaya sığınağında gizli olası keşifleri hedefliyor.
Atlas Ocak 2009, sayı 190

Jan 17 2011 10:43AM




İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Çakallar'daki İzlerin Sahipleri
Coğrafyanın Bilinçaltı
Dünyada Mevlana
3 bin 500 yıllık Türk izi
8 Bin Yıllık Köy Canlandı
 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

Tümü

 

DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
Neikeia Antik Kenti Sınırına Çöplük Kuruluyor
Çöplük, sit alanının hemen sınırına kuruluyor.
fotogaleri
Foto Atlas

Kadın:İmaj ve Gerçek

Atlas'ın geniş arşivinden derlenen 'Kadın: İmaj ve Gerçek' sergisi Dünya Kadınlar Günü'nde, 8 Mart 2007'de Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi'nde İstanbul'la buluştu.

Günün Karesi

Prens Adaları içinde Büyükada, Heybeliada, Kınalıada, Burgazada ve Sedefadası üzerinde yerleşim bulunanlar. İstanbul’un taşıt trafiğinin karmaşasından uzak olması, adaların en büyük özelliği. Ulaşım faytonlarla sağlanıyor.

BÜYÜKADA / FOTOĞRAF: SİNAN ÇAKMAK

Tümü
Çok okunanlar
ATLAS'ın bu ayki sayısını ne kadar dikkatli okudunuz?
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?




  

Diğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | PCnet | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye
Copyright © Atlas Online | Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
Hürriyet Medya Towers 34212 Güneşli - İstanbul