Anasayfa    Arkeoloji      Eski Dünyanın “Yenikapı”sı

Eski Dünyanın “Yenikapı”sı

Yenikapı’da, Marmaray ve İstanbul Metrosu projelerinin aktarma istasyonu için başlayan kazı, antik dünyanın bugüne kadar ulaşan en büyük limanını ortaya çıkardı. Sadece İstanbul’da değil Türkiye’de bir kent merkezinde gerçekleştirilen en büyük arkeolojk kazı oldu: Tarihöncesi yerleşmelerin izleri, Konstantinopolis’in ilk surları ve 20’den fazla antik batık bulundu

Bugün Cerrahpaşa semtinin yer aldığı, İstanbul tarihi yarımadanın yedinci tepesinin güney etekleri Konstantinopolis’in XII. Bölge’siydi. Bu bölgenin Marmara Denizi kıyısındaki liman, Bizans döneminde Eleuthorios / Theodosius ismi ile anılıyordu.

Güney sınırı bir mendirekle korunan bu limanın çevresi ve bahsi geçen mendireğin üstü İS 4. yüzyılın başında İmparator I. Theodosius tarafından surla çevrildi. Bugünkü Namık Kemal Caddesi’ne kadar geldiği tahmin edilen mendireğin güneydoğu ucu ise Bizans İmparatoru I. Justinianus’un ünlü generali Şavius Belisarius’un ismiyle anılan bir kule ile bitiyordu. Saray entrikaları sonucu İS 6. yüzyılda İmparatoriçe Theodora generalin gözlerine mil çektirmiş ve bu kuleye hapsetmişti. Bir dönem papazların da boğdurulduğu kule “Papaz Kulesi” olarak da anılıyordu. Limanın mendirek dışında kalan bugün Mustafakemal ve Namı kkemal caddelerinin arasındakidoğu kesimi, mendirekle korunmadığı için lodos fırtınalarının taşıdığı kumla doldu.

Limanın I. bölgesi olarak isimlendiğimiz bu alanda, deniz seviyesinin yaklaşık altı metre altında su kabuklularının oluşturduğu 30 santimetrelik bir tabakanın hemen altında, Son Neolitik döneme ait pişmiş toprak kap parçaları ve dal örgü mimari tespit edildi. Bu tip mimaride, arası dalla örülen ahşap dikmelerin oluşturduğu duvarlar kerpiç çamuru ile kaplanıyor ve dikmeler çay taşları ile çevreleniyordu. İstanbul’da Yarımburgaz, Fikirtepe, Pendik Temenye gibi tarihöncesi yerleşmelerde daha önce rastlanan bu tür mimari ve buluntular, tarihi yarımadada İÖ 5-6. binyıllara uzanan ilk tarımcı topluluklara işaret ediyor.

Heodosius Suru’nun arkasında dikey bloklar oluşturan kireçtaşı kayalıklar, limanda batıdan doğuya uzanan mendireğin varlığını kanıtlar. Olasılıkla Marmara Denizi’nin oluşumu sırasında bir tepenin sırtını oluşturan bu kayalıklar, düz bir platform halinde küçük taşların horasan harçla örülmesi ile uzun bir mendirek haline getirilmişti. Namıkkemal Caddesi’ne kadar uzanan mendirek, gezginlerin 18. yüzyıla kadar belirttiği bir kule ile son bulmaktaydı.

Limanın batısında ise oldukça büyük taşlardan inşa edilen bir rıhtım bulunuyordu. Rıhtım taşları arasında devşirme olarak kullanılan mermer mezar steli, Epigraf Feza Demirkök tarafından İÖ 4. yüzyıla tarihlendi. “Lollia Serenia, 12 yıl yaşadı” yazılı bu stel gibi, İS 2. yüzyıla ait başsız mermer bir heykel de olasılıkla Kocamustafapaşa’daki nekropolden getirilmişti.


ATLAS 2007 TEMMUZ SAYI / 90
Eski Dünyanın “Yenikapı”sı
Marmaray ve Arkeolojik Kazılar: Şehrin Zaman Tünelleri
Yenikapı Batıkları
Roma İmparatorunun Limanı
Dönüşümün İzleri
İlk Savaş Gemileri mi?
Zıvana, Kama ve Kavela
Marmaray: Bağdat – Londra

Yazı: METİN GÖKÇAY
Fotoğraflar: BEKİR KÖŞKER


 
  Arkadaşına yolla        Yazdır        Sık kullanılanlara ekle

#
#
#
#
#
Yorumlar (0)

Yorum ekleyebilirsiniz

 

Kayıtlı isminizin görüntülenmesini istiyorsanız, yorumunuzu yazmadan önce üye girişi yapınız.

DEÜ-SAT’tan sualtı temizliği
“Foça Temiz Deniz 2012”
Şarköy’ün Derelerinde Yüzlerce Balık Ölüsü Görüldü
Olayla ilgili inceleme başlatıldı.
'Yarısı Yılan Yarısı İnsan'a en iyi belgesel ödülü
Belgesel, Anadolu'da yılanların şahı olarak bilinen Şahmara...
Neikeia Antik Kenti Sınırına Çöplük Kuruluyor
Çöplük, sit alanının hemen sınırına kuruluyor.
fotogaleri
Foto Atlas
Günün Karesi
Çok okunanlar
video galeri
Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da

 
  • Atlas Fotoğrafçısı Turgut Tarhan Off Road'da
  • Kalbin sırları
  • HES'lere karşı savaş müzik albümü oldu.
  • Hayvanların Keyif Dünyası
  • Doğanın Avcıları
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 3
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 2
  • Atlas- Columbia Nallıhan Bölüm 1
  • Kömürle Yanmak
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-1
  • Binbir Gece Masalları- Bilinmeyen Programı-2
  • Evrim ve Göz
  • Atnalı Yengeci: Yaşayan Taşıl
  • Darwin'in Karıncalarını İzleyin
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 1
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 2
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 3
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 4
  • Atlas-Doğadan Rize - Bölüm 5
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 1
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 2
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 3
  • Atlas-Columbia - Gizli Cennet Gökçeada Bölüm 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 5
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 4
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü Karagöl’e Çıkmak 1
  • Dünyanın İlk Masalı
  • Anadolu'nun İsyanı
  • Nükleere Karşı Yürü
  • Kardeş Türküler: Anadoluyu Vermeyeceğiz - Oi Oi
  • Kardeş Türküler Anadoluyu Vermeyeceğiz 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 3
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 1
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü-Uludağ 2
  • Atlas-Columbia Yürüyüşü 1
Nasıl kullanırım?
Önce resmin üzerine tıklayarak Duvar Kağıdı galerisini açın. Seçtiğiniz duvar kağıdının sağ altındaki büyüteç işaretine tıklayarak resmi büyütün. Büyük resmin üzerinde sağ tuşa tıklayın ve menüden Arkaplan Olarak Belirle'yi seçin.
Atlas yayın hayatına Nisan 1993'de başladı.Önümüzdeki yıl 20. yaşını kutlayacak. Atlas'ı kaç yıldır takip ediyorsunuz?